Dire lo passat en occitan : entre descripcions e prescripcions de l'emplec del passat simple et del passat compausat

Item request has been placed! ×
Item request cannot be made. ×
loading   Processing Request
  • Additional Information
    • Contributors:
      Cognition, Langues, Langage, Ergonomie (CLLE-ERSS); École pratique des hautes études (EPHE); Université Paris sciences et lettres (PSL)-Université Paris sciences et lettres (PSL)-Université Toulouse - Jean Jaurès (UT2J)-Université Bordeaux Montaigne-Centre National de la Recherche Scientifique (CNRS); Daniela Müller (Institute of Phonetics and Speech Processing, Ludwig-Maximilians-Universität München); ANR-14-CE24-0003,RESTAURE,RESsources informatisées et Traitement AUtomatique pour les langues REgionales(2014)
    • Publication Information:
      HAL CCSD, 2015.
    • Publication Date:
      2015
    • Abstract:
      International audience; L’occitan coneis una opausicion aspectuala fòrta entre las valors de perfach e de preterit associadasal Passat Compausat e al Passat Simple. Propausam d’estudiar los diferents emplecs d’aqueles dosparadigmes verbals1 a partir de donadas atestadas trachas de la basa de tèxtes occitans BaTelÒc(Bras & Thomas 2011, Vergez-Couret & Bras 2014). L’analisi serà menada a partir d’una tièra decritèris definits d’après d’enquistas de terren fachas entre 2004 e 2014 en Naut Carcin e en Roergue(Sibille 2014) et que metrem a l’espròva de las donadas contengudas dins BaTelÒc.. Aquí loscritèris :(a) Ancoratge dins lo present (valor aspectuala de perfach o d’estatiu resultatiu) :L’ostal l’ai pas mai, l’ai vendut.Tres setmanas après los Alemands l’avián presa, es pas tornada.Soi nascuda a SolòmesA perdut un brasEs mòrtAra qu’ai manjat, soi sadol.(b) Marcatge de l’anterioritat del procès d’una subordinada per rapòrt a lo de la principala :Quand a manjat, fa prangièra.(c) Referéncia a un procès que s’es debanat dins la jornada :L’ai vist de matin vs. Lo vegèri ièr(d) Referéncia a un procés qu’es situat dins un periòde de temps qu’es pas acabat (o al contrariacabat) al moment de l’enonciacion (notadament correlacion amb los deïctics temporalsaqueste, aquel) :Aqueste mes a plan plegut, lo mes passat pleguèt pas tant.Augan n’avèm pas ajudas plassas noses. Antan n’agèrem mai.Aqueste còp se n’es ocupat . Aquel còp se n’ocupèt pas.Mantenem dins un primièr temps una distinccion entre (c) et (d). Volèm verificar, mercés al’analisi de las donadas atestadas dins BaTelÒc, se lo critèri (c) es pertinent o s’es pas un casparticular de (d).(e) Ancoratge dins lo passat (valor de preterit pel Passat Simple, temps tipic del raconte),notadament en preséncia d’un complement de temps que situís lo procès a un momentdeterminat del passat :Vendèri l’ostal n’a dos ans.Un ser, diguèt al paire que se’n voliá anar.Daissarem de costat la valor incoativa o de desvelament del Passat Simple, coneguda jol nom de« preterit apocaliptic » (Sauzet 2005 e inedit) :Tre que la prima arribèt, los arbres verdegèron.L’òme sortiguèt de l’ostal e foguèt sens camisa.Aquesta valor es en defòra del camp de l’estudi, donat que dins aquel cas lo Passat Simples’opausa a l’Imperfach e non pas al Passat Compausat.1 A la seguida de Fleishman (1983), causissèm de nomenar aqueles paradigmes en fasent referénciaa la forma (simpla/compausada) e non a la valor semantica (preterit, perfach, etc.).Propausam de traire de BaTelÒc un ensemble d’ocuréncias del Passat Simple et del PassatCompausat, de las analisar a partir d’aquela grasilha, e de nos apevar tanben sus d’analisis delstempses verbals en linguistica generala que siá dins una amira semantica logica (Reichenbach1947), dins una amira textuala (Weinrich 1973), o dins una amira diacronica (Harris 1982,Fleishman 1983). Los resultats seràn confrontats amb las analisis presentas dins las gramaticas del’occitan (Alibert, Teulat, Vernet, Sauzet & Ubaud, etc.) o dins de preconisacions linguisticasdivèrsas (Chabbèrt, Rubrica L’Occitan Blos del Gai Saber de Taupiac, etc.) per tal de veire se lasprescripcions, mai on mens normativas, correspondon a d’usatges reals que ne poirem far ladescripcion.Referéncias BibliograficasBras, M., Thomas, J. (2011), « Batelòc : cap a una basa informatisada de tèxtes occitans », in A. Rieger & D.Sumien (eds). L’Occitanie invitée de l’Euregio. Liège 1981 - Aix-la-Chapelle 2008 : Bilan etperspectives / Occitània convidada d’Euregio. Lièja 1981 - Aquisgran 2008 : Bilanç e amiras /Okzitanien zu Gast in der Euregio.Lüttich 1981 - Aachen 2008 : Bilanz und Perspektiven. Actes duIXème Congrès International de l’Association Internationale d’Études Occitanes, Aix-la-Chapelle, 24-31août 2008, Aache, Shaker.Fleishman, S. (1983), From pragmatics to grammar: Diachronic reflections on complex pasts and futures inromance, Lingua, 60, 183–214Harris, M.B. (1982), The "past simple' and 'present perfect" in Romance. In: M.B.H. and N. Vincent (eds.),Studies in the Romance verb, 42-70. London: Croom Helm.Reichenbach, H. (1947), Elements of Symbolic Logic. New York: Macmillan & Co.Sauzet, P. (2005). Aspect lexical et aspect flexionnel en occitan. in I. Choi-Jonin, M. Bras, M. Rouquier, A.Dagnac (eds.) « Questions de classification en linguistique. Mélanges offerts au Professeur ChristianMolinier », Berne, Peter Lang, 347-367.Sauzet, P., Cors de linguistica occitana (inedit).Sibille, J. (2014), Description de l’occitan parlé à Sénaillac-Lauzès (Lot), thèse d’HDR, Universitat deTolosa II – Lo Miralh.Vergez-Couret, M., Bras, M. (2014), « Annotation morphosyntaxique d'un corpus de textes occitans:l'expérience de BaTelÒc », XIè Congrès de l'Association Internationale d'Etudes Occitanes, Lhèida, 16-21 juin 2014.Weinreich, U. (1964). Le Temps, Paris, Seuil.
    • Online Access:
      https://explore.openaire.eu/search/publication?articleId=dedup_wf_001::4233a1f35e0e6d7e6870e397de5784dd
      https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01338760
    • Accession Number:
      edsair.dedup.wf.001..4233a1f35e0e6d7e6870e397de5784dd